On Earth We’re Briefly Gorgeous

Let me begin again.

Golly gosh, how to explain this? It’s a memoir, it’s a fever dream, it’s an obituary – maybe? And did I like all of it, any of it, only the parts that I read at night? It was, in a way, beautiful, though. A kind of experience hard to put into words.

On Earth We’re Briefly Gorgeous is one of those titles that seem to be singing around in ‘Serious Reader’ circles for a while. It’s not loud enough to feel like it’s been hyped, nor is a celebrity book club attached, but there is the vibe of “Haven’t you read it yet?” around it. To me, anyway.

Ocean Vuong wrote poetry before, and it shows in his descriptions, his look on life, how it feels like he weighed every word before putting it down. It’s in juxtaposition with the subjects he writes down: the suffering of his grandmother and mother, the lack of family, being an immigrant child, being the only different one while growing up. All of it feels absolutely anchor-less.

Can you have an opinion about something that runs through your mind like sand through your hands? I’m sure you can, but I’m just going to stick with ‘an experience’ and a weird feeling of honour that Vuong allowed you in.

On Earth We’re Briefly Gorgeous, Ocean Vuong, Penguin Random House 2019

Shéhérazade

111 min.

Straks word ik nog een Fransefilmkijker. Of het nu comedy, drama of actie is, ik weet ze wel te waarderen. Deze valt in de tweede categorie, maar weer wel op zo’n manier dat het niet drámá is. Niks tranentrekkerigs met wollige soundtracks, maar het drama van een grote hoeveelheid slechte omstandigheden en beslissingen.

film poster sheherazadeWant nee, de pooier van je vriendin worden is geen goed idee, ook al is ze prostitueren al gewend. En met een pistool zwaaien is nooit een goed idee, net zoals weglopen bij een opvanghuis. Zach krijgt het desalniettemin allemaal voor elkaar.

Zach zit dan ook tussen het wal en het schip. Vader afwezig, moeder boeit het allemaal niet, stoere vrienden die het allemaal niet zo legaal doen en natuurlijk die eeuwige drang om maar de grootste, beste, gevaarlijkste te zijn. En dat kan best redelijk door middel van pooier zijn, geld rondstrooien en een grote bek hebben op de verkeerde momenten.

Tussendoor is zijn vriendinnetje Shéhérazade ook veel verder van huis dan gewenst. Deze twee klauwen wel aan elkaar vast, maar wat heb je daaraan als beiden aan het verdrinken zijn? Hierdoor is het verleidelijk om ze toe te roepen los te laten en het heel ergens anders opnieuw te proberen maar ja – het is maar een film.

Dus is dit een film met bitterzoete randjes en frustraties, in een licht en vorm waardoor al dat lelijks bijna mooi is.

Shéhérazade, Netflix 2018

Wolf

122 min.

Tering, wat een film. Natuurlijk wisten we al dat Nederlandse films best goed kunnen zijn, en dat wanneer de makers ook onderdeel zijn van het verhaal dat ze vertellen – dat het dan best nog wel eens precair, ongemakkelijk en bloedje spannend kunnen worden.

film poster WolfWant natuurlijk, je zou je af kunnen vragen waarom het verhaal van Noord-Afrikaanse immigranten weer afspeelt in achterbuurten, op de rand van legaal en illegaal en tussen niet-Nederlands en niet-origine-van-de-ouders-genoeg. Maar ja, als we elke vijf jaar een film krijgen over de menselijke kant van (Italiaanse) maffia, waarom dan niet die van Nederlanders met een Noord-Afrikaanse achtergrond? Maffia is maffia toch, onder welke huidskleur dat gouden hart toch zit?

Echter, Wolf is niet een film over maffia en criminaliteit. Het is Majid’s verhaal en acteur Marwan Kenzari draagt dat verhaal heel goed. Misschien is hij een kickboks-talent, maar hij kan altijd wel wat meer geld gebruiken en er zijn altijd wel wat klusjes en dan is er familie om voor te zorgen maar wel op zo’n manier dat het wordt geaccepteerd want anders — er is een hoeveelheid bochten en op een gegeven moment stopt Majid met wringen.

Dat je ondanks dat alles niet denkt “Godverdomme, zak”, maar vooral “Doe nou niet, zak” is helemaal aan Kenzari’s acteerwerk.

Wolf, Habbekrats 2013

 

Een bedroefde God

Toen hij door de Veverístraat liep, moest hij denken aan tante Hrbácková.

Extra tekens niet toegevoegd, excuses aan de Tsjechische taal. Na Het achtste leven (voor Brilka) had ik een honger voor meer Oost-Europese verhalen; natuurlijk is dat een grote paraplu maar het is een nieuwe invalshoek die ik graag invul.

Niks tegen Kratochvil, maar dit was niet de volgende Het achtste leven. Ten eerste was het verhaal stukken korter en waren er minder personages: soort van twee, maar eigenlijk maar eentje. Het draait om familie, maar de familie is vooral een tegenstander; geen onderdeel van het verhaal.

Buitenom het plot van (licht-)criminele familie die de hoofdpersoon vooral wilt ontwijken, is er ruimte voor de stad waar het verhaal zich grotendeels in afspeelt: Brno. Parijs – voor een uitstapje – wordt ook op zo’n manier weggezet dat ze bijna meer de aandacht vragen dan het plot.

De schrijfstijl is stug en de hoofdpersoon lijkt ook niet enthousiast om zijn leven en gedachtes te delen. Hierdoor kreeg ik het gevoel dat het een koud boekje is, een kort verhaal uit een bundel die alle Tsjechische verhalen bevat, maar ik die net kwijt ben geraakt.

De begeleidende tekst vertelt dat de auteur graag op verschillende niveaus verwart. Dat is hem in ieder geval gelukt.

Een bedroefde God, Jirí Kratochvil, Uitgeverij Kleine Uil 2019

Mermaid

Je bent er nog niet klaar voor, mijn kind.

Ik ben een sucker voor mythologie en zeker hervertellingen er van. Deze keer duldde ik er zelfs een vertaling voor. En het stelde niet eens teleur.

Mermaid (waarom is de titel half in het Nederlands en half in het Engels?) is een variatie op het verhaal van de kleine zeemeermin, en dan dichter bij het origineel (veel pijn, veel verdriet) dan dat van Disney, en dan ook nog met een boel inzichten.

Omdat dit een realistische (ja, ondanks de meerminnen) variatie is, zijn die inzichten niet al te luchtig en fijn. Hoofdpersoon Gaia mag dan pas vijftien zijn, de schellen vallen haar wel heel snel van de ogen, en dan was ze om te beginnen al niet zo naïef.

Hierdoor is Mermaid een sprookje zoals ze vroeger werden gemaakt – om van te leren. In dit geval met zeer pijnlijke voeten en een bittere conclusie, maar desalniettemin een Wijze Les die zeker voor deze doelgroep zeer nuttig kan zijn. En dan was de er omheen-gebouwde wereld nog aantrekkelijk ook.

Mermaid – Dromen van het onmogelijke, Louise O’Neill, Young & Awesome 2018

Hoogste tijd

De gong slaat drie keer, langzaam dooft het licht, en met het zachte ruisen van het doek verspreidt zich de muffe geur van kunstmatig leven.

Heb ik zowaar toch eens een Nederlandse auteur gelezen. Een Auteur, zelfs. Laat ik er nu niet te veel aantillen – het blijkt dat ik ‘m al eerder heb gelezen. Al was dat non-fictie.

Maar wat vond ik er dan van? Ja, jeetje. Met een Auteur lees je niet alleen zijn verhaal en zijn stijl, je leest de meningen van anderen en hang daar (misschien wel) je verwachtingen aan. Als ik mij goed kan herinneren is deze mij eens aangeraden door een Nederlands docent om een ‘On-Mulisch-achtige’ Mulisch te lezen. Misschien vond ik het wel interessant omdat het over theater en acteren ging.

Heel kort gezegd gaat het over een oude man met een verleden in het theater die opgezocht wordt om (nog één keer) een rol te spelen. Iets minder kort gezegd betekent dat de lezer de oude man volgt, de rol die hij speelt, en overpeinzingen die door verschillende toneelstukken en verledens behelzen.

Dat is wat het verhaal voor mij interessant maakte, maar zeker ook – naar het einde toe – verwarrend. Zijn het hallucinaties, is het niet meer dan een observatie dat bij goed acteren de acteur verandert in/besmet raakt met degene die hij/zij speelt? Is het leven één groot toneelstuk?

Niet elke plotlijn is even makkelijk te verteren, en sommige opmerkingen zijn op z’n minst ‘ouderwets’, maar het lichtvervreemde in combinatie met een Amsterdam die tegenwoordig compleet verdwenen lijkt – ja, ik vond het wel een ervaring.

Hoogste Tijd, Harry Mulisch, Bezige Bij 1985

Parasite

132 min.

As is known by now; I’m not that impressed by lyrical reviews. If the words ‘needs an Oscar!’ pass by, I roll with my eyes. There’s two reasons I still went to go see Parasite in theaters: I was curious, and I had a free ticket.

parasite posterNow I’ve watched it and don’t know how to review it without giving the story away. But honestly, wow. Parasite moves through different genres and scores with every one of them. It doesn’t have to be a commentary about rich versus poor, about housing and loans; the images are there and clear enough.

So yes, it’s a story about a poor family that worms its way into the heart of a very rich family. Yes, you’re very probably going to have to read subtitles as well (unless you know Korean). But holy heck, what did I just watch?

It’s beautiful and sharp and cheeky, until it isn’t. It’s daunting, until it turns into something worse. It’s over two hours and only very few times that I felt like checking the time remaining, because you have to pay attention. Or rather, you want to. And in some way I feel like watching it again already – let me go back to the family.

Parasite, Neon 2019

 

 

The Square

108 min.

Het is alweer bijna tien jaar geleden dat Egyptenaren Tahrir square overnamen in de hoop op een revolutie die naar een betere samenleving zou leiden. In deze documentaire wordt zichtbaar hoe dat ging, en hoe dat fout ging.

the square posterWat ook nadrukkelijk zichtbaar wordt, is wat wij hier allemaal maar aannemen als gewoon, en dat niemand van de gefilmde protesteerders om veel vragen. Men wilt geen basisinkomen, gratis elektrische auto of luxe appartement in het centrum van de stad. Nee, de Egyptenaren vragen om brood, gelijkheid, de kans om als een eervol lid van de maatschappij beschouwd te worden, in plaats van steeds maar weer omlaag getrapt te worden. Ze vragen om een einde van corruptie.

Naarmate de revolutie verloopt, zie je ook de naïviteit langzaam verdwijnen. Zó’n verenigd blok zijn de mensen ook weer niet, en sommigen kiezen de makkelijkste weg in plaats van de meest hoopvolle. Maar ook hier het punt: makkelijk oordelen vanuit onze veilige invalshoek.

Mensen zijn vermoord door de overheid die hen zou moeten beschermen, omdat ze om beter vroegen. Maar een klein beetje beter. The Square draait daar niet omheen en weigert ook andere partijen de schuld kwijt te schelden. Het is een verlammende documentaire; deze geschiedenis is nog zo recent en alweer zo ver vergeten door hen die er geen onderdeel van zijn.

‘Viva la revolucion’ wereldwijd, zolang ze maar te behappen is. Want wie weet nu hoe het tegenwoordig in Egypte is?

The Square, Netflix 2013

Fleishman is in Trouble

Toby Fleishman awoke one morning inside the city he’d lived in all his adult life and which was suddenly somehow now crawling with women who wanted him.

Good gravy, there is a lot going on here. One of those stories that pulls the rug under your feet and even while it happens, you are a bit disbelieving of the fact. I don’t even know if I liked this.

I am still thinking about it, though. About the people involved, and how important it is to have the right angle on any subject.

Which Fleishman is in trouble? Toby Fleishman is the main character – at least for a very long time. He’s divorcing his wife Rachel, and the narrator follows him in every part of his life (neatly compartmentalised): at work, as a father, as a(n almost) single man. It’s that last part that could well get on your nerves quite fast: Toby describes in detail how he feels like a kid in the candy store; the candy here being women of every shape, size and age.

But is this a story about a man’s middle life crisis, or a lament for the softer kind of man that chose children over endless riches and career promotions, and who managed to end up with a woman that did the complete opposite?

You can’t say too much about Fleishman is in Trouble without showing too much of the story, nor do I exactly know how to put its appeal into words. Maybe it’s disaster-tourism: maybe the unpleasant surprise of bad judgement.

Fleishman is in Trouble, Taffy Brodesser-Akner, Penguin Random House 2019

Spotlight

129 min.

Great fun, a film about child abuse in the catholic church! And it’s based on true facts, yay! It’s a crude introduction to a subject one doesn’t enjoy thinking about, which was precisely the problem in this real life case: too many people shoving it under the carpet.

film poster spotlightEven the Boston Globe, the newspaper that unearths the story and publishes it, isn’t free from blame. The catholic church is a powerful monolith, Boston is a catholic filled city, churches are everywhere. To stick to the theme: Goliath was easily found, but was David even going to show up?

Spotlight isn’t a quick, bright film, it shows how (research) journalism and a newspaper work(/used to work) and how much time such a thing takes. As a retired journalist it was bittersweet to watch, for those that don’t have that connection it might be a look behind the curtains of what so many people already view as history.

I watched it in two parts, you could even watch it in four if your life is so serialised. Either way, it’s a story worth remembering or discovering. Both for the subject and the process.

Spotlight, Anonymous Content 2015