Afrikaners

‘Wat neuk ons so met die Hollanders?’ vroeg columnist Max Du Preez zich ooit af in het dagblad Beeld.

Hebben blanken een plek in Zuid Afrika? Hebben Afrikaners een plek in Zuid-Afrika? Net zoals het niet zo makkelijk is om deze vraag te beantwoorden, is het ook niet simpel om dit boek te omschrijven. Fred de Vries schreef eerder over het onderwerp voor verschillende tijdschriften, en woonde ook in Zuid Afrika. Door middel van geschiedenis en heden, interviews en persoonlijke ervaringen probeert hij een beeld te scheppen van de regenboognatie die maar geen regenboog wil vormen. Als dat al een goed idee is.

Als liefhebber van Zuid Afrika waren er genoeg (geschiedkundige) feiten om mij toch nog mee te verrassen. Vooral het onderscheid tussen Afrikaner en Boer en Afrikaners pro en contra een (afgescheiden) blanke staat was nieuws voor mij. Zo vaak is Boer nog synoniem voor elke witte Zuid Afrikaan, en wordt hij dan weggezet als een extremist à la Eugene Terre’blanche.

Genoeg nieuwe informatie dus, en op de af en toe overdosis aan noten na, vlot geschreven. Enige nadeel is de aanwezigheid van (in deze druk) meerdere typfouten. Ik weet niet of dit met haast naar de drukkerij moest, maar het is storend.

Dit boek gaat niet alleen over Afrikaners, maar ook racisme, minderheid versus meerderheid en misplaatste superioriteitsgevoelens. Ondanks de smetjes is het zeker de leestijd waard.

Afrikaners: een volk op drift, Fred de Vries, Nijgh & Van Ditmar 2012

Tiny Sunbirds, Far Away

Father was a loud man.

Nigerian city family moves to their family in a rural town. The culture shock, proximity to oil companies, lack of money and ever-present violence chance every family member.

I like to read novels set in Africa, how they show the different picture mainstream (Western) media neglects to use, how the people there just want the same things from life as the people here. Sometimes that comes with uncomfortable truths. Timi and her children can’t stay in the city because her employer only wants married women as employees and Timi’s husband left her. White foreigners are prospering from Nigerian oil and the corruption around it while their factories pollute the environment and create a violent atmosphere in small towns. Wives have no say in the decision of their husbands, boys are allowed an education while girls should do ‘female’ things.

The reader looks through the eyes of daughter Blessing, a twelve-year-old who is torn between loyalty to her direct family and the adventures of the unknown, provided by her wise grandmother.

It’s a colorful, easy-to-read story that packs several punches.

Tiny Sunbirds, Far Away, Christie Watson, Other Press 2011

Wizard of the Crow

There were many theories about the strange illness of the second Ruler of the Free Republic of Aburiria, but the most frequent on people’s lips were five.

With over 700 pages and a lot of ugly truths about Africa and (Western) society sometimes I lot to work through, but definitely not a book to give up on easily. Because besides the truths and the amount of pages there is humor, a gritty yet warm world-building, satire, lessons about the African continent and some small history lessons.

The Wizard of the Crow has several story lines going on at the same time, but the main ones center on the title character, the woman he meets and the dictator of the country they live in. Turning to magic, having the right and wrong people believe in it, coups, rebels, an insane leader with a God-syndrome and a super religious couple are the cherries on the milkshake.

This book is a – sometimes awkward/uncomfortable – encyclopedia to underline the fact that people outside your culture aren’t less human, weirder or scarier. In the end and beginning of all things, they’re human beings that try to get by in their daily life, in any which way. Even in the fictional country of Aburiria.

The Wizard of the Crow, Ngugi wa Thiong’o, Harvill Secker 2006

Amerikanah

Princeton rook ‘s zomers nergens naar, en hoewel Ifemelu hield van het stille groen van de vele bomen, de schone straten en statige huizen, de subtiel te duren winkels en de kalme, tijdloze atmosfeer van overgeërfde elegantie, sprak deze afwezigheid van een geur haar het meest aan, misschien omdat alle andere Amerikaanse steden die ze goed kende allemaal verschillend hadden geroken.

Eindelijk had de bieb ‘m voor me. Eindelijk kan ik mij met een stel argumenten bij de positieve recensies aansluiten. Een boek dat door zwart, wit en alles daar tussen gelezen moet worden. Een boek dat uitlegt waarom Amerikanen een ander idee hebben over ras en racisme dan niet-Amerikanen, in dit geval zwart. Een boek dat weer eens onderstreept dat anders-dan-Westers niet synoniem is voor slecht.

Maar vooral een heel leesbaar boek. In den beginne is het een romance. Liefde op de middelbare school, vol hoop en dromen in een land waar daar niet zoveel ruimte voor is. Beiden willen een betere omgeving, de ene probeert die in de VS te vinden, de ander in Engeland. Dingen gebeuren, de tijd gaat verder en zelfs de terugkomst van beiden naar Nigeria is misschien niet de oplossing.

Chimamanda Ngozi Adichie schrijft met licht over zware onderwerpen en zorgt er voor dat de mensen nooit in karikaturen veranderen, hoe dichtbij de stereotypes ook komen.

Amerikanah is informerend, amuserend en confronterend. Lezen.

Amerikanah, Chimamanda Ngozi Adichie, De Bezige Bij 2013

The Camel Book Mobile

The child, wide-legged on the ground, licked dust off his fist and tried to pretend he was tasting camel milk.

American librarian becomes part of a project to bring – by camel – books to Kenyan tribes. Some of the tribes-people like the act of reading and the new worlds that are opened to them, while others worry that tribe values will be replaced by written, fictional ones.

When two books aren’t returned to the book mobile (breaking one of the many rules surrounding the project), therefore risking the future of the book mobile – it’s clear that everyone, pro- and against, are influenced by what the book mobile brought and changed in their little village.

Masha Hamilton shows the small village as normal and the nearest big city as alien. It’s all in the eye of the beholder and what he or she is used to, after all. The main character realizes she is far from home, but doesn’t turn the strange into the wrong. All this comes together to create a fairy tale that is quite close to what any human experiences on a daily basis.

The Camel Book Mobile, Masha Hamilton, Weidenfeld & Nicolson 2007

Bitter Leaf

Many things distinguish a place, its rolling hills or turquoise waters.

Sometimes daily life can be a fairy tale. What I liked about Bitter Leaf how magic (was it even magic?) is effortlessly weaved into the story. No “Here Comes The Talking Guitar” but “the guitar whispered this and that”. This, combined with the bright colours of the village Mannobe and the people living there, almost gave me the feeling that the pages of the book were technicolour.

In a small village you can still have larger than life characters. Like Babylon, a Casanova with no roots. The twins M’elle and Mabel that seem to feed everyone in their little restaurant, the man they call Prophet or the gorgeous Jericho, a headstrong girl that left for the city, but returned for ..what exactly?

Each one of them has a problem involving love. Too much, too little, unsure where and with whom to find it. That’s the story in two sentences, it’s how they find it, which roads they walk until they find the right direction, that adds the flavour. In the meantime the reader becomes a passive village inhabitant, up to date on what boils underneath the surface.

Bitter Leaf is a village caught in paper.

Bitter Leaf, Chioma Okereke, Virago 2010