De witte weg

Ik ben in China.

Hoe kom ik nu weer terecht bij een boek over (de geschiedenis van) porselein? Oh ja, de algemene kennis verbreden, en vast ergens een enthousiaste recensie. Dit is wel non-fictie aan de kant van één hoofdstuk per dag, zeker in het begin en wanneer de auteur erg persoonlijk en/of navelstaarderig wordt.

Wat is er verder? Een reis over drie continenten (Noord Amerika, Europa, Azië) om te bekijken hoe porselein koninklijke huizen en rijkelui helemaal van het padje kunnen krijgen. Leren hoe porselein wordt gemaakt en hoeveel soorten er zijn, en wat voor impact de mijnen en fabrieken op dagelijkse levens heeft.

Op die manier wordt het een geschiedenisboek van/voor de gewone mens, iets waar ik altijd graag over lees. Lees De Waal’s mijmeringen met een half oog en houd de aandacht voor de porseleinen paleizen en Duitse alchemisten.

De witte weg: verslag van een obsessie, Edmund de Waal, De Bezige Bij 2015

Team Foxcatcher

90 min.

Soms merk ik dat ik liever een documentaire kijk over iets waar ik maar heel weinig van af weet. Ik heb deze documentaire aan mijn Netflix-lijst toegevoegd toen de film Foxcatcher uitkwam, en ik geen zin had in tegen Steve Carrell en Channing Tatum aan te kijken. Zo weet ik dus ook niet of de film dichtbij de realiteit blijft.

Team foxcatcher poster imdbDe realiteit is deze. Multimiljonair John DuPont is een vreemde vogel die op zijn landgoed een wereld creëert waarin atleten – vooral worstelaars – zich helemaal, zorgeloos, op de sport kunnen storten, want de VS is wel vaak genoeg nummer twee geworden. Dat vreemde vogel zijn toont zich eerst nog in redelijk onschuldige dingen, maar eindigt in dodelijke paranoia en jaloezie.

Dit speelt zich grotendeels in de 80s en 90s af en het beeld kan ook niet meer 80s worden. Er werd veel gefilmd bij team Foxcatcher, dus er is eens niet een monopolie van talking heads.

Het is vooral het tempo dat ik bewonderenswaardig vind. Amper interesse in zowel true crime als worstelen, en toch geen moment dat ik de documentaire als een sleur ervoer. Het is een enigszins surrealistische blik achter de schermen die zonder moord misschien nooit gedeeld was. De VS moet winnen tenslotte, en wat daar voor moet gebeuren gaat niemand iets aan.

Team Foxcatcher, Hattasan Productions 2016

Peaky Blinders

30 x 60 min.

Eén van de stoerdere geschiedenis TV-series (The Americans en Black Sails zijn de andere twee) met de stoerste soundtrack. Peaky Blinders zijn de Shelby familie en hun aanhang, vrienden en collega’s, en ze hebben 1920’s Birmingham onder controle. In meerdere en mindere legale mate.

Peaky Blinders posterNoem ze maar gangsters, maar dan wel zo verdraaid slim en charmant dat het makkelijk vergeten is dat ze gewelddadige eikels zijn. Dit drie seizoenen lang, met hoogtepunten en dieptepunten, want soms overleeft die Thomas Shelby wel verdraaid veel.

Maar Thomas Shelby wordt gespeeld door Cillian Murphy, en die man druipt charme. Is ie weer op allerlei doordachte (en gewelddadige) manieren de tegenstander (andere criminelen, autoriteiten, een mix van de twee) te slim af, en op zo’n mooie manier ook!

De vrouwelijke rollen – op de geniale Polly na – komen er te vaak bekaaid van af, en de bijrollen zijn soms voor onverstaanbare karikaturen, maar het is verdorie allemaal zo stoer en vlot en had ik het al charmant genoemd?

Voor de liefhebbers van het gesjeesde met een jaren twintig aankleding.

Peaky Blinders, BBC 2013

Commandant Konijn

De kogel van een MI6 maakt geen grote gaten: 5.56 millimeter in doorsnee, minder dan een pink, maar eenmaal binnen in je lijf verandert hij in een dodelijk klein monster dat door je ingewanden ploegt.

Alles went, ook oorlog. Van alles kan verslavend worden, ook oorlog. Auteur en journalist Michel Maas maakte verschillende mee, en schreef daarover.

Maas zit vooral op de Balkan, maar volgt oorlog, potentiële oorlog, ook naar Thailand. Het dagelijks leven is de juiste bron vinden om op de juiste plek te komen: in het belegerde dorp, naast het mijnenveld, bij de begrafenis van een kind. De journalisten en fotografen worden ook voor van alles uitgenodigd door de lokale bevolking; als zij er zijn geweest, als er over geschreven wordt, dan zal iets veranderen. Als de wereld het nu maar weet, ziet, hoort, dan moet de oorlog snel voorbij zijn.

Wij weten wel beter. Maas schrijft het allemaal op, gebruikt dit ook als een excuus om achter te blijven, niet terug te hoeven naar vrouw en kinderen. Welk verschil het heeft gemaakt? Op het moment suprême  beneemt de NAVO hem zijn high en doel. Hoe te functioneren zonder oorlog?

Dit is een boek voor de (toekomstige) journalist, maar zeker ook voor ieder die meer moet leren over de Balkanoorlog(en) en hoe ongeluk in kolommen wordt verpakt.

Commandant Konijn, Michel Maas, De Bezige Bij 2017

Van dode mannen win je niet

Je moeder knipte mannen voor geld.

Sommige boeken laten je alleen maar achter met het grind van de wanhoop, om dat nare, vuige gevoel te proberen te vatten. Had er nu echt geen sprankje hoop boven op gekund?

Nee, want de lezer zit deze keer in het hoofd van een man die vuil in een lijfelijke vorm is. Hij bedreigt en misbruikt de vrouwen in zijn leven, fraudeert, (mis)handelt, snoeft, geen mooi kantje aan te vinden. Geen excuses of achtergrond ook, alleen ‘de slangen’ en hoe die hem aan het meppen of slopen zetten.

Alleen Wesley krijgt zo goed als nooit al dat lelijks over hem heen. Hij is de twaalfjarige zoon van één van de man z’n vriendinnen, en op zijn manier doet hij zijn best voor de jongen. Het maakt het verhaal niet lichter of zachter, want hoe lang voor zelfs Wesley iets verkeerds in zijn ogen doet?

Walter van den Berg heeft zo’n man meegemaakt als kind. Gelukkig kon hij er over schrijven en het bekend(er) maken, maar daarmee komt ook de gedachte op over hoeveel kinderen dit zelf, alleen moeten bevechten.

Van dode mannen win je niet, Walter van den Berg, De Bezige Bij 2013

tweet

Dogma

zaterdag 19 februari, 23.11 uur

Zelfmoord of voltooid leven? Vier jaar geschreven, relevant voor het nieuws van de dag.

Voor een Nederlandse roman (ik weet niet of ze onder literatuur valt), duurde het best lang voor er seks bij kwam. dat is een punt waar ik Nederlandse, fictieve verhalen op veroordeel, ook al geeft het me het gevoel dat ik drie generaties terug verhuis. Maar Dogma gaat dus niet zo heel veel over seks, het gaat over zelfmoord en welke invloed dat heeft op de mensen er omheen.

Charlie is een filmmaker, Hidde is zijn beste vriend. Allebei zitten ze vast; Charlie op inspiraties, Hidde op het leven. Het idee om van Hidde’s zelfmoord een documentaire te maken wordt niet direct aangenomen als optie om beide blokkeringen op te lossen, maar heel de discussie en aanloop er van worden vastgelegd, met camera en vanuit verschillende invalshoeken, de anderen uit de vriendengroep.

Dat is pijnlijk, en confronterend, want zoals in elke vriendenkring zijn er dingen die niet worden gedeeld met elkaar. Kun je altruïstisch zijn wanneer het onderwerp zo vreselijk persoonlijk is? Hoeveel moet je uitspreken als het iemand anders kan helpen, maar jou alleen maar pijn doen?

Eekhout zet mensen neer, en die zijn soms best irritant en stom bezig. Maar hoe kun je zelfmoord behandelen, als er geen menselijkheid bij is?

Dogma, Anne Eekhout, De Arbeiderspers 2013

Het boek Ont

Het was dinsdagavond kwart voor acht en een van de laatste dagen van oktober in het roemruchte stervensjaar van de gulden, dat schitterende, harde betaalmiddel met zijn waaier van kleurige biljetten als de staart van een paradijsvogel, dat met goedvinden van de kroon door de directeur van De Nederlandsche Bank verkwanseld werd door een grauwe eenheidsmunt waar er al zoveel van zijn en die de ‘euro’ wordt genoemd.

Ik had bijna net zo vaak medelijden met deze man als dat ik hem een down right sukkel vond die wel een schop onder z’n kont mocht ontvangen. Weer zo’n navelstaarderig ei waar al zoveel boeken mee worden volgeschreven, tot er ineens een moment van inzicht en realisatie langs kwam. Zijn mensen minder vervelend wanneer ze het zelf weten?

Terwijl je met een naam als Isebrand toch makkelijk voor een geweldig, woest interessant persoon had kunnen gaan. Wie weet wat die man wel aan Nederland en/of de rest van de wereld had kunnen bijdragen. Maar nee, zelfs het call center lukte niet. Hij heeft een groep opgestart voor andere mannen die ook hun post niet durven te openen, hij fladdert rond uitzendbureaubaantjes en ..dat is het.

Tot een Inspirerende Man man in zijn leven komt. Meckering Weet dingen, en als dat niet zo is, blijft hij wel praten tot het wel zo is. Natuurlijk kan zo’n type net zoveel goeds als schade doen, maar het is wel spannend.

Zo blijft Het boek Ont schuiven tussen ‘wat een sukkel’ en ‘man, je kunt beter, je bent beter’. Meerdere navels waar naar gestaard wordt, misschien wel inclusief die van de lezer.

Het boek Ont, Anton Valens, Augustus 2012